Faizsiz ev, araba ve iş yeri finansmanı

Organizasyon ücreti, şirketin sana bu hizmeti sunmak, şubelerini açık tutmak ve operasyonu yürütmek için aldığı komisyondur. Ev veya araba parası (peşinat) değildir. Sisteme girdiğin an şirket bu hizmeti sana sunmuş kabul edilir. Bu nedenle, yasal olarak sistemden kendi isteğinle ayrılsan bile bu ücret sana iade edilmez. Bütçeni yaparken bu rakamı geri gelmeyecek bir kayıt masrafı olarak düşünmelisin.

Aynı bütçeye sahip kişilerin bir araya gelip grup oluşturduğu modeldir. Her ay noter huzurunda kura çekilir. Şanslıysan paranı ilk aylarda alırsın. Taksitlerini ödemeye devam edersin. Çekilişte adın hiç çıkmasa bile, sözleşmede belirlenen en geç teslim tarihi geldiğinde paranı kesin olarak alırsın. "Bekleyecek vaktim var, belki erken çıkar" diyenler için idealdir.

Kura stresi yaşamak istemeyenlerin tercihidir. Kaç ay taksit ödeyeceksen, teslimat tarihin genellikle bu sürenin tam ortası olarak belirlenir. Örneğin 60 aylık bir plana girdiysen, paranı 30. ayda alacağın en başından bellidir. Şansa yer bırakmaz, planlamanı net ve şaşmaz bir tarih üzerinden yapmanı sağlar.

En büyük fark zaman ve maliyettir. Katılım bankasına başvurduğunda, evini hemen bugün alıp içine geçersin ama bankaya bir kâr payı ödersin. Tasarruf finansmanında ise kâr payı ödemezsin, sadece baştan bir organizasyon ücreti verirsin ama evini almak için sıranın gelmesini (bazen yıllarca) beklersin. "Hemen ev lazım" diyorsan katılım bankası, "Beklerim, ucuza gelsin" diyorsan tasarruf finansmanı senin yolundur.

Evet, o güne kadar ödediğin tüm taksitleri (ana paranı) kuruşu kuruşuna geri alırsın. Ancak başta ödediğin organizasyon ücreti yanar, iade edilmez. Ayrıca yasa gereği şirketler bu iadeyi sana hemen o gün yapmak zorunda değildir; 6 aya kadar yasal bekleme süreleri vardır. Fesih dilekçeni verirken iade takvimini mutlaka yazılı olarak talep etmelisin.

Parana kavuştuğun gün maalesef masraflar bitmez. Şirket, riskini sıfırlamak için senin alacağın eve veya araca ipotek (rehin) koyar. Ekspertiz ücreti, ipotek tesis bedeli, zorunlu sigortalar ve DASK gibi kalemler teslimat sırasında karşına çıkar. Teslimat tutarından bu masrafların kesileceğini veya elinden peşin çıkacağını bilerek bütçeni ayarla.

Evet, tasarruf finansmanının en iyi yanlarından biri bu esnekliğidir. İşsiz kalırsan veya ödeme zorluğu çekersen taksitlerini dondurabilirsin. Ancak unutma; dondurduğun her ay, teslimat (tahsisat) tarihini de aynı oranda ileri atar. Ödeme planını güncelleyip taksit tutarlarını düşürdüğünde de evine veya aracına kavuşma süren uzayacaktır.

Araç kredilerinde olduğu gibi tasarruf sistemlerinde de şirketin kendini güvenceye alması gerekir. Kurumlar genellikle 10 ila 15 yaşından büyük araçlara finansman sağlamaz. Ayrıca, araç sana teslim edildiğinde şirket borç bitene kadar araca rehin koyar ve her yıl kasko yaptırmanı zorunlu kılar. Kasko poliçe bedeli doğrudan senin cebinden çıkar. Peşinatsız araç finansmanlarını bu sayfadan karşılaştırabilirsin.

Devletin Konut Hesabı uygulaması bankalar üzerinden devam ediyor. Düzenli ödeme yapıp ilk evini alanlara belirli limitler dahilinde devlet katkısı sunuluyor. Ancak bu destek, tasarruf finansman şirketlerinin (TFŞ) sunduğu faizsiz sistemden tamamen bağımsızdır. Katkıyı almak için bankada özel bir birikim hesabı açman ve minimum 3 yıl sistemde kalman şarttır.

Hayatın gerçeği olan bu durumda tüm haklar yasal mirasçılara geçer. Mirasçılar isterse taksitleri ödemeye devam edip sırası geldiğinde evi veya aracı alabilir. Devam etmek istemezlerse, o güne kadar ödenen tüm ana para mirasçılara iade edilir. Bazı şirketlerde sisteme girerken yaptırılan hayat sigortası varsa, kalan borç bu sigortadan da kapanabilir.

Evet, kesinlikle kullanabilirsin. Hem katılım bankaları hem de tasarruf şirketleri sıfır zorunluluğu koşmaz. Ancak iki altın kural var: Alacağın ikinci el evin tapusunda kat mülkiyeti veya kat irtifakı olmalı ve iskanı bulunmalı. Araç alacaksan da kurumun belirlediği yaş sınırını geçmemeli ve ağır hasar kayıtlı (pert) olmamalıdır.

Tasarruf sistemlerinin en zayıf karnı budur. Bugün 2 milyon TL için sisteme girdiğinde, 2 yıl sonra sıran geldiğinde o parayla aynı evi alamayabilirsin. Çünkü sözleşmedeki hedef tutar sabittir. Bu erimeyi önlemek için kurumlar enflasyona endeksli veya değer korumalı ek sözleşmeler sunar. Sisteme girerken bu opsiyonları mutlaka sor ve artan taksitleri ödeyip ödeyemeyeceğini sitemizdeki hesaplama araçlarıyla test et.

İhtiyacına göre iki rotadan birini seçersin. Peşinatın ve düzenli gelirin varsa, katılım bankasına başvurup kâr payı ile hemen alım yapabilirsin. "Peşinatım yok, bekleyebilirim" diyorsan, bir tasarruf finansman şirketine başvurursun. Bütçene göre taksitlerini belirlersin, organizasyon ücretini öder ve sisteme dahil olursun. Çekilişte sıran geldiğinde ya da vaden dolduğunda kurum ödemeyi yapar, sen de tapunu veya ruhsatını alırsın.

Sözleşmeyi anlamak ve sürpriz yaşamamak için bu dört kelimeyi cebinde bulundurmalısın:

• Tahsisat: Paranın sana veya satıcıya teslim edilme sürecidir.

• Organizasyon Ücreti: Kurumun senden aldığı hizmet bedelidir, sisteme girişte ödenir ve iadesi yoktur.

• Fesih: Sistemden ayrılma talebindir. Sadece ana paranı geri alabilirsin.

• Kura (Çekiliş): Paranı ne zaman alacağını belirleyen noter onaylı sıralama sistemidir.

“Faizsiz olsun ama hangisi bana uygun?” diye düşünürken aslında iki farklı çalışma mantığına bakıyorsun. Türkiye’de faizsiz modelle ev veya araç sahibi olmak istediğinde resmi kurumların denetiminde iki yöntem karşına çıkıyor:

• Katılım bankası (Ör: Kuveyt Türk): Banka, almak istediğin evi veya aracı senin adına satın alır ve üzerine bir kâr payı ekleyerek sana taksitle satar. Teknik olarak buna murabaha denir. Avantajın; finansman onaylandığı an tapunu veya ruhsatını alırsın. Ancak banka disiplini gereği peşinatın ve düzenli bir gelirin olması şarttır. Süreç bankadan kredi almaya çok benzer ama faizsiz bankacılık prensipleri işler.

• Tasarruf finansmanı (Ör: Fuzulevim): Burada bir birikim mantığı işler. Bir gruba dahil olur, taksitlerini ödersin; sıran geldiğinde (kura veya planlı teslimatla) finansmanına kavuşursun. Düşük peşinatla, hatta hiç peşinatsız sisteme girebilmen en büyük artısı. Ancak mülkünü alana kadar bir bekleme süren olur. Ayrıca sözleşme detaylarını çok iyi okumalısın. Girişte ödenen organizasyon ücretinin yanı sıra, bazı modellerde yıllık çalışma bedeli gibi ek kesintiler maliyetini artırabilir.

Evet, güvenilirdir. Fuzul Tasarruf Finansman A.Ş., devletin belirlediği mali ve hukuki şartları yerine getirerek BDDK lisansı almış yasal bir kurumdur. Paran ve hakların devlet denetimi altındadır. Ancak bir kurumun güvenilir olması, sözleşme şartlarını okumadan imza atabileceğin anlamına gelmez. Teslimat süreleri ve organizasyon ücreti gibi detayları her zaman dikkatle incelemelisin. Hesap üzerinden Fuzul faizsiz finansman tekliflerini inceleyebilirsin.

BDDK lisansı tam da bu yüzden hayati önem taşır. Lisanslı bir şirket iflas ederse, süreç devlet kontrolünde (TMSF aracılığıyla) tasfiye edilir. Senin yatırdığın paralar şirketin kasasının değil, müşteri havuzunun malıdır. Devlet bu havuzdaki paraları koruma altına alır ve tasfiye süreciyle yatırımcılara geri ödenmesini sağlar. Sitemizde sadece bu devlet güvencesine sahip kurumları listeliyoruz.

Emlak Katılım, hem bir devlet katılım bankası hem de BDDK lisanslı bir tasarruf finansman şirketidir. Arkasında devlet güvencesi olması, risk almak istemeyen yatırımcılar için onu çok cazip kılar. Banka disipliniyle tasarruf sistemini birleştirir. Eğer özel şirketler yerine doğrudan bir kamu kurumuna güvenmek istiyorsan senin için en mantıklı seçeneklerden biridir. Güncel Emlak Katılım kampanyalarını sitemiz üzerinden diğer firmalarla hemen kıyaslayabilirsin.

Peşinat vermediğinde, sistemde senin adına birikmesi gereken havuz mantığı nedeniyle bekleme süren uzar. Süre, seçtiğin taksit sayısına ve plana göre değişir. Çekilişli sistemde şanslıysan ilk ay bile teslimat alabilirsin. Çekilişsiz (sabit vadeli) sistemde ise genellikle toplam taksit süresinin en az yarısını ödemen beklenir. Peşinat eklersen, teslimat tarihini öne çekersin.

Sıran geldiğinde para hemen o gün hesabına yatmaz. Önce alacağın evi veya aracı bulup şirkete bildirmen gerekir. Ardından şirket ekspertiz gönderir, değerleme yapılır ve tapu işlemleri başlar. Evrakların onaylanıp paranın satıcının hesabına geçmesi genellikle 1 ila 2 ayı bulur. Satıcıyla pazarlık yaparken bu bekleme süresini mutlaka belirtmelisin.

Aslında tek cümleyle özetlenebilir: Biri sana zaman satar, diğeri sabır ister. Katılım bankası, cebinde peşinatın varsa malı sana hemen aldırır ve üzerine kâr payı ekler. Tasarruf şirketi ise senden kâr payı almaz, girişte bir hizmet bedeli keser ama paranı vermek için sıranın gelmesini bekletir. Sitemizdeki hesaplama ekranından kâr payı ile organizasyon ücretini kıyaslayarak hangisinin kârlı olduğunu netleştirebilirsin.