Tasarruf finansman şirketleri nelerdir?

BDDK'nın 6361 sayılı Kanun kapsamında yaptığı düzenlemelerin ardından Türkiye'de resmi olarak faaliyet gösteren lisanslı şirketler alfabetik sırayla şunlardır:

Adil Tasarruf Finansman A.Ş

BDDK uyum sürecinde gerekli sermaye ve altyapı şartlarını yerine getirerek faaliyet izni alan şirketlerden biridir. Tasarruf finansmanı modelleriyle konut ve araç edindirme süreçlerini yürütür.

• Kuruluş yılı: 2021

• Resmi web sitesi: iyifinans.com.tr

Albayrak Tasarruf Finansman A.Ş.

Albayrak Grubu'nun finans sektöründeki yatırımı olarak kurulmuştur. Gerekli yasal şartları ve asgari özkaynak kuralını karşılayarak BDDK'dan resmi faaliyet lisansı almıştır.

• Sektöre giriş yılı: 2021

• Resmi web sitesi: albayraktasarruf.com.tr

Birevim Tasarruf Finansman A.Ş.

Kitlesel tasarruf modelleriyle çalışan ve BDDK lisanslama sürecini tamamlayan kurumlardan biridir. Katılımcıların bütçelerine göre konut, iş yeri ve araç finansmanı sağlar.

• Sektöre giriş yılı: 2016

• Resmi web sitesi: birevim.com

Emin Evim Tasarruf Finansman A.Ş.

Elbirliği sistemi modeliyle faizsiz konut ve araç edindirme sistemini Türkiye'de uygulayan ilk şirkettir. Türkiye genelinde geniş şube ağı ve yüksek teslimat hacmi ile faaliyet gösterir.

• Sektöre giriş yılı: 1991

• Resmi web sitesi: eminevim.com

Emlak Katılım Tasarruf Finansman A.Ş.

Kamu sermayeli bir katılım bankası olan Emlak Katılım Bankası'nın bağlı ortaklığıdır. Sektörde kamu bankası iştiraki olarak faaliyet gösteren tek tasarruf finansman şirketidir.

• Sektöre giriş yılı: 2021

• Resmi web sitesi: emlakkatilimtfs.com.tr

Fuzul Tasarruf Finansman A.Ş.

Fuzul Grup bünyesinde ilk olarak otomotiv sektörü odağıyla kurulan şirket, daha sonra konut finansmanı alanında da faaliyet göstermeye başlamıştır. BDDK lisansıyla hizmet verir.

• Sektöre giriş yılı: 1992

• Resmi web sitesi: fuzulev.com

İmece Tasarruf Finansman A.Ş.

Yasal düzenleme sonrası gerekli asgari sermaye ve kurumsal altyapı şartlarını sağlayarak BDDK'dan resmi faaliyet izni almış lisanslı kurumlardan biridir.

• Sektöre giriş yılı: 2021

• Resmi web sitesi: imecetasarruf.com

Katılımevim Tasarruf Finansman A.Ş.

BDDK lisans sürecini tamamladıktan sonra Borsa İstanbul'da işlem görmeye başlayan halka açık tasarruf finansman şirketidir. Mali tablolarını yasal şeffaflık kurallarına göre paylaşır.

• Sektöre giriş yılı: 2018

• Resmi web sitesi: katilimevim.com.tr

Sinpaş Tasarruf Finansman A.Ş.

Sinpaş Yapı Tasarruf Sandığı adıyla sektöre adım atmıştır. Gayrimenkul ve inşaat sektöründe uzun yıllardır faaliyet gösteren Sinpaş Grubu bünyesinde yer alır.

• Sektöre giriş yılı: 2020

• Resmi web sitesi: sinpasyts.com

Faizsiz, peşinatsız veya bütçene uygun taksitlerle ev, araç ya da iş yeri sahibi olmanı sağlayan sisteme tasarruf finansmanı denir. Geçmişte halk arasında “Evim şirketleri" olarak bilinen bu yapılar, 2021 yılında yürürlüğe giren yasal düzenlemeyle tamamen BDDK denetimine girdi.

Günümüzde tasarruf finansman şirketleri, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından sıkı şekilde denetlenen, belirli sermaye şartlarını karşılayan resmi finansal kuruluşlardır.

BDDK mevzuatı gereği, lisanslı tüm tasarruf finansman şirketleri şeffaflık ilkesine uymak zorundadır. Bu şirketlerin bağımsız denetimden geçmiş mali tablolarına ve faaliyet raporlarına şu kanallardan ulaşabilirsin:

• Bilgi toplumu hizmetleri: Şirketlerin resmi web sitelerinin en alt kısmında bu sekme bulunur. Yasal olarak güncel ortaklık yapılarını ve denetim raporlarını burada yayımlarlar.

• KAP (Kamuyu Aydınlatma Platformu): Halka açık olan şirketlerin finansal verilerini ve bilançolarını anlık olarak KAP üzerinden takip edebilirsin.

Bu şirketler bankalar gibi faiz geliri elde etmez ya da tasarruflarına faiz işletmez. Şirketlerin müşteriden doğrudan tahsil ettiği temel gelir kalemi, organizsyon ücreti adı verilen hizmet bedelidir. Sisteme girerken almak istediğin toplam finansman tutarı üzerinden, şirkete ve seçtiğin ödeme planına göre değişen oranlarda tek seferlik bir hizmet bedeli ödersin. Şirket; şube giderlerini, personel maaşlarını ve operasyonel maliyetlerini bu ücretle karşılar. Ayrıca şirketler, havuzda bekleyen fonları ve kendi özkaynaklarını mevzuata uygun şekilde faizsiz yatırım araçlarında (katılım hesapları, kira sertifikaları) değerlendirerek de gelir elde ederler.

Sistemde gizli bir faiz maliyeti bulunmaz. Ancak teslimat aşamasına gelindiğinde yapılan zorunlu sigortalar (kasko, konut, hayat sigortası), gayrimenkul ekspertiz ücreti veya tapu/noter ipotek masrafları gibi yasal ek maliyetler katılımcıya aittir.

Bankalardaki gibi belirli bir miktarla sınırlı (örneğin hesap başına 1.000.000 TL gibi) doğrudan bir TMSF mevduat sigortası yoktur. Ancak devlet, paranı korumak için limit sınırı olmaksızın %100 yasal koruma sağlayan sıkı bir denetim mekanizması kurmuştur:

• Tahsisat fonlarının tamamen korunması: Ev veya araba almak için her ay ödediğin taksitler, şirketlerin kendi öz sermayesinden ve ticari hesaplarından tamamen ayrı, özel tahsisat hesaplarında tutulur. Bu havuzda biriken paran, miktarı ne olursa olsun yasal olarak haczedilemez, rehnedilemez ve şirket iflas etse dahi iflas masasına dahil edilemez.

• Sözleşme ve birikim transferi: Şirketin mali yapısının bozulması veya tasfiyesi durumunda, BDDK ve TMSF gözetiminde içerideki tüm birikimlerin ve sözleşmen, hakların korunarak resmi lisanslı bir diğer tasarruf finansman şirketine aynen devredilir.

• Sürekli denetim: Tıpkı bankalar gibi bu şirketler de BDDK murakıpları tarafından her ay elektronik ortamda, yılda en az bir kez de yerinde sıkı bir denetime tabi tutulur. Finansal rasyoları sapan şirketlere yasalar dahilinde anında müdahale edilir.

Tasarruf finansman şirketlerinden ayrılırsam paramı geri alabilir miyim?

Evet. 6361 sayılı Kanun uyarınca sistemden ayrılma hakkın bulunur. Ayrılma durumunda içeride biriken ana paran yasal süreler dahilinde iade edilir. Sözleşme başında ödenen organizasyon ücretinin iade şartları ise cayma süresine (ilk 14 gün) ve sözleşme maddelerine göre değişiklik gösterir.

Bu şirketlerden alınan parayla sadece ev veya araba mı alınır?

Mevzuat gereği sağlanan finansmanın konut, çatılı iş yeri veya araç alımında kullanılması ve bu durumun tapu ya da ruhsatla belgelenmesi zorunludur. Nakit ihtiyaç kredisi gibi serbest amaçlı kullanım yasal olarak mümkün değildir.

Taksitlerimi ödemekte zorlanırsam sözleşmemi dondurabilir miyim?

Evet. Gelir durumunda geçici bir dalgalanma yaşarsan, tasarruf finansman şirketine başvurarak yasal olarak taksit dondurma talebinde bulunabilirsin. Taksit dondurduğun süre boyunca sisteme ödeme yapmazsın ancak dondurulan ay kadar teslimat (tahsisat) tarihin de ileriye kaydırılır.

Teslimat sıram geldiğinde finansman tutarını nakit olarak elime alabilir miyim?

Hayır. BDDK mevzuatı gereği, tasarruf finansman şirketleri katılımcılara doğrudan nakit para teslimatı yapamaz. Alacağın ev, iş yeri veya aracın bedeli, doğrudan satıcının (mülk sahibinin veya galeri/bayinin) IBAN hesabına şirket tarafından transfer edilir.

Tasarruf finansmanı planlarında enflasyona karşı koruma var mıdır?

Evet. Sektörde sabit taksitli planların yanı sıra "enflasyona endeksli" veya "değer korumalı" olarak adlandırılan planlar da bulunur. Bu modellerde taksitlerin ve alacağın toplam finansman tutarı belirli periyotlarla (genellikle yıllık) güncellenerek, birikiminin gayrimenkul veya araç piyasasındaki fiyat artışlarına karşı değer kaybetmesi önlenir.

Kaynakça: 

• BDDK

• 6361 numaralı kanun