Piyasalarda Stres: Trump’ın Mesajı ve 3 Kritik Tarih

Piyasalar 2026 yılının en yüksek stres ve belirsizlik seviyelerinden birinde, risk iştahının ise en düşük olduğu bölgede seyrediyor. Üstelik mevcut tabloda stres ve belirsizlik göstergeleri ile risk iştahı arasındaki ayrışma, şubat ve mart aylarında gördüğümüzden bile daha belirgin.

Peki piyasalar bu kadar temkinli olmakta haklı mı?

Haksız olduklarını söylemek kolay değil. Çünkü ABD ara seçimlerinin ardından yalnızca Kongre’deki siyasi çoğunluk değişmedi. Önümüzdeki haftalarda ABD ekonomisini, faiz beklentilerini ve finansal piyasaları doğrudan etkileyebilecek önemli kararlar alınacak.

Trump’ın son atamaları, “Mr. Veto” paylaşımı ve Demokratların yeni döneme hazırlıkları da bu belirsizliğin neden kısa sürede ortadan kalkmayabileceğini gösteriyor.

3 Kasım seçimlerinde Demokratlar hem Temsilciler Meclisi’ni hem de Senato’yu kazandı. Ancak yeni Kongre 3 Ocak 2027'de göreve başlayacak. O tarihe kadar Cumhuriyetçilerin mevcut çoğunluğu devam ediyor.

Trump ise seçimlerin ardından kendisini “Mr. Veto” olarak tanımlayan bir görsel paylaştı.

ABD Başkanı, Kongre’nin kabul ettiği yasaları veto ederek engelleyebiliyor. Bu engelin aşılması için hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor. Demokratların böyle bir çoğunluğu bulunmuyor.

Dolayısıyla Demokratlar yeni yasalar hazırlayabilecek ancak Trump’ın istemediği düzenlemeleri yürürlüğe sokmakta zorlanabilecek.

Bunun tersi de geçerli. Trump, Kongre onayı gerektiren harcamaları ve yeni düzenlemeleri tek başına gerçekleştiremeyecek.

Piyasalar açısından sorun, tarafların anlaşamaması halinde ekonomik kararların da gecikebilecek olması.

Trump’ın Susie Wiles yerine Stephen Miller’ı Beyaz Saray genel sekreterliğine getirmesi de bu açıdan dikkat çekiyor.

Miller, göç politikaları ve başkanlık yetkilerinin geniş kullanılması konusunda Trump’ın en yakın çalışma arkadaşlarından biri.

Bu tercih, Trump’ın Kongre’de uzlaşmakta zorlandığı alanlarda başkanlık kararnamelerini daha fazla kullanabileceğine işaret ediyor.

Demokratlar ise sağlık harcamaları, gümrük vergileri, İran savaşı ve federal kurumların faaliyetlerini incelemeye hazırlanıyor.

Özellikle gümrük vergileri, enerji politikaları ve kamu harcamaları konusunda yaşanacak anlaşmazlıklar şirket maliyetlerini, enflasyon beklentilerini ve yatırım kararlarını etkileyebilir.

Ancak önümüzdeki ilk sınavlar ocak ayını beklemeyecek.

Stephen Miller 9 Kasım’da göreve başlarken Kongre de seçim sonrası çalışmalarına dönüyor.

Trump’ın önünde yaklaşık iki aylık bir dönem bulunuyor. Cumhuriyetçiler Kongre çoğunluğunu kaybetmeden önce bazı düzenlemeleri tamamlamaya çalışabilir.

Burada piyasaların izlemesi gereken, Trump’ın açıklamalarından ziyade hangi kararların gerçekten uygulamaya geçirildiği olacak.

Özellikle ticaret politikalarında yeni adımlar atılması, enflasyon ve büyüme beklentilerini etkileyebilir.

İkinci tarih 30 Kasım. Senato, Şükran Günü arasından sonra yeniden çalışmaya başlıyor.

Bu tarihte açıklanması gereken özel bir ekonomik veri yok. Ancak 11 Aralık’taki bütçe son tarihine yaklaşılırken tarafların anlaşmaya ne kadar yakın olduğu anlaşılacak.

Demokratların öncelikleri arasında sağlık sigortası destekleri, yaşam maliyetleri ve bazı kamu harcamalarının korunması bulunuyor.

Cumhuriyetçiler ise mevcut çoğunlukları sona ermeden bütçe konusunda daha uzun süreli bir anlaşma sağlamaya çalışabilir.

Taraflar yalnızca kısa süreli bir uzatma üzerinde anlaşırsa sorun çözülmeyecek, ocak ayında göreve başlayacak yeni Kongre’ye devredilecek.

Bu da siyasi belirsizliğin 2027'ye taşınması anlamına gelebilir.

En önemli tarih ise 11 Aralık.

ABD federal hükümetinin faaliyetlerini finanse eden geçici bütçe düzenlemesi bu tarihte sona eriyor.

Yeni bir anlaşma sağlanmazsa 12 Aralık’tan itibaren bazı kamu hizmetleri durabilir. ABD’de buna hükümet kapanması deniyor.

Bu durum ABD’de kamu harcamalarını, çalışanların ödemelerini ve ekonomik verilerin açıklanmasını etkileyebiliyor.

Özellikle istihdam ve enflasyon verilerinin gecikmesi, Fed’in faiz politikasına yönelik belirsizliği artırabilir.

Kapanmanın uzaması ekonomik faaliyetleri de baskılayabilir.

Piyasaların önünde tek bir senaryo bulunmuyor.

Kısa süreli bir bütçe anlaşmazlığı hızla çözülebilir ve piyasalarda kalıcı etki yaratmayabilir. Ancak anlaşmazlık uzar, büyüme beklentileri zayıflar veya ekonomik veri akışı aksarsa riskli varlıklar üzerindeki baskı artabilir.

Böyle bir ortamda ABD tahvil faizleri güvenli liman talebiyle düşebileceği gibi, mali belirsizlik nedeniyle de yükselebilir.

Piyasalar açısından belirleyici olan ise risk iştahının ve likidite beklentilerinin nasıl değişeceği.

Yılın başındaki stres dönemlerinden farklı olarak, şimdi piyasanın karşısında seçim sonuçlarıyla belirginleşen yeni bir siyasi denge de bulunuyor.

Bu nedenle mevcut yüksek stres ve düşük risk iştahını yalnızca fiyatlardaki düşüşle açıklamak yeterli değil. Washington’da alınacak kararların ekonomik sonuçları da yakından izlenmeli.

İlk önemli sınav 11 Aralık’ta.