Jeo-Politiğin Gölgesinde Eko-Finans

ABD ile İran arasında anlaşma beklentisinin yeniden yükseldiği ve nihayet bir hafta sonu takviminin açıklandığı bu günlerde, piyasalar ve finansal varlıklarda yaşanan değişimlerin, büyük ölçüde jeo-politik gelişmelere bağlı olarak gerçekleştiği kanısı çoktan yerleşmiş bulunuyor.

Petrol ve Altın fiyatlarının arasındaki ters yönlü ilişki; sermaye piyasaları ile Amerikan devlet tahvilleri arasındaki korelasyon; mevduat faiz artışı-kripto değerleri bağlantısı gibi anlık ve günlük değişimlerin dinamiği artık herkesin  bilgisi haline gelmiş bulunuyor.

Yaşanan Körfez Savaşı’nın, temelde bir arz/tedarik yönlü etki uyandırdığı ve küresel plandaki eko-politik yapılanmayı; Enerji- Lojistik-Üretim dizgesinde ve Petrol-Hürmüz-Tedarik üçlemesinde etkisi altına aldığı görülüyor.

Yapılan güncel hesaplamalarda, yüz günü aşan savaşın küresel etkisi; 2,2 – 3,5 trilyon Dolar arasında öngörülüyor. Ön plana çıkan Körfez’deki savaşa ek olarak, yaşanan tüm güncel savaş ve terör (jeo-politik) olaylarının küresel ekonomiye maliyetinin 22 trilyon Dolar ve küresel ekonominin %11’i düzeyine ulaştığı tahmin ediliyor.

İnsanlık tarihinin ayrılmaz bir parçası olan savaş ve çatışmalar, hiç şüphesiz, jeo-politik dinamiklerin en zorlayıcı (force-major) bileşenini temsil ediyor. Kaynak ve zenginliklerin paylaşımı temel mücadele alanında yapılanan savaş/terör olgusu günümüzde varlığını sürdürüyor; an itibarıyla, dünyada 103 ülkenin “savaşa dahil” statüde bulunduğu raporlanıyor.

Savaş-çatışma olgusunun ön plana çıktığı jeo-politik gelişme ile dinamiklerin dikkatle izlenmesi; yapılarının çalışılması ve Eko-Finans dünyasına etkilerinin izlenmesi bu bakımdan kritik önem taşıyor. İçinde yaşanılan jeo-politik çerçeve ve değişimlerin hangi özellikleri taşıdığını sistematik yaklaşımlar yardımıyla tanımlamak; anlaşılır şekilde ifade etmek gerekiyor.

1980’li yıllarda ortaya atılan VUCA Yaklaşımı, bu alandaki öncü model olarak kabul ediliyor. Volatility (Oynaklık)-Uncertainty (Belirsizlik)-Complexity- (Karmaşıklık)-Ambiguity (Belirsizlik) kurgusu ile geçerli çerçeve çizilmiş oluyor.

Mevcut hal ve gidişatı teşhis ve tarif bakımından temel çerçeveyi oluşturan VUCA Yaklaşımı, Eko-Finans için her daim geçerli olma niteliğini koruyor. Durumsallık Analizi üzerinden geçerli tüm opsiyon ve alternatifleri bir arada değerlendirme çerçevesini oluşturuyor. Ancak, ilgili değerlendirmeler için “gelecek” boyutu zenginleştirmek istendiğinde, 2020’lerin başında, Silikon Vadisinin merkezi kabul edilen Palo Alto’daki Gelecek Enstitüsü tarafından ortaya konulan daha güncel bir modele de göz atmak gerekiyor.

Brittle (Kırılgan)-Anxious (Endişeli)-Non Linear (Doğrusal Olmayan/Öngörülemez)- Incomprehensible (Çetrefil/ Anlaşılmaz) kurgusu ile güncel ve geçerli bir analiz çerçevesini Eko-Finans dünyasına sunuyor.

Bu çerçevede, güvenli (liman) sanılan unsurların aniden çöküşü; korku ve gerilim ikliminin geçerli hale gelmesi; gelişme ve eylemlerin sonuçların öngörmede zorluk yaşanması; olay ve oluşumların rasyonel bir sebebe bağlanmasında zahmet çekilmesi kabilinden ana parametrelere yer veriliyor.

BANI kurgusunda izlenen ve detaylı şekilde ortaya konulan tüm finansal parametreler, “Belirsizlik-Bilinmezlik-Risk” üçlemesi üzerinde adeta “doz arttırıcı” etki meydana getirdiği için, Finansal Danışmanlık-Destek Hizmetleri ve Finansal Okur-Yazarlık ile sağlanacak katkılar, bu noktada daha değerli hale geliyor.

Kişiler ve kurumsal yapılar, üst planda gelişen jeo-politik dinamiklerin kendilerini doğrudan ilgilendiren Eko-Finans kulvarındaki açık ve öngörülür etkilerinden haberdar olma ve finansal davranış ile tercihlerini buna göre ayarlama imkanını yakalıyor. Uzman görüşlere ve kullanıcı dostu; müşteri odaklı yaklaşımlara, Hesap.com benzeri platformlar üzerinden kolay, pratik ve güvenilir şekilde erişme imkanı sağlanıyor.

Bir başka deyişle, karmaşık ve derinlikli üst plan jeo-politik gelişme ile dinamikler, isteyen ve talep eden herkese erişilebilir hale dönüştürülerek; “finansal bilginin daha demokratik paylaşımı” bakımından en önemli katkı ve kazanç sağlama imkanları sunuluyor.

Uluslararası ilişki ve dinamikler ile jeo-politik yapılanmaların karmaşık gelişmelerini; her kesim ve kişinin finansal karar ile tercihlerinde kullanabilecekleri pratik/anlaşılır/sürekli güncellenen bir formatta yeniden formüle edilerek onların istifadelerine sunulması önemli bir kazanım olarak hayatımıza katılıyor. Bu değerli ve kazançlı hizmetlerden yararlanma imkanlarına karşı kayıtsız kalmamak, belki de, finansal avantaj/kazanç sağlamanın; “olmazsa olmaz!” ilk adımı kimliği ile karşımıza çıkıyor.

Yaşadığımız Jeo-Politik iklimde, “İlgilen; Bilgilen!” sloganı, Eko-Finans alanında geçerlik ve gerçekliğini her zamankinden daha çok hissettiriyor.