Finans ve Bilinmezlik Üzerine

İnsanın; hayatını, başından sonuna, bilinmezlerle dolu bir dünyada geçirdiği “bilinen bir gerçek” olarak karşımıza çıkıyor. Belirsizlik ve Risk faktörleri, Bilinmezlik koridorunda bir ve beraber olarak etkileşim gösteriyor.

Tarih boyunca, toplumların farklı inanç, inanış ve itikatlara yöneldiği; kader, şans ve kısmet gibi kavramları kabul yardımıyla bu “kontrol ve iradeleri dışında kalan” gidişata karşı farklı duruş sergilediği biliniyor. Batı Felsefesinin kurucularından Sokrat’ın; “Bildiğim tek şey, hiçbir şey bilmediğimdir!” tanınmış sözü akıllara geliyor.

Mesele; Eko-Finans penceresinden ve piyasalar temelinde ele alındığında ise, karşımıza özellikli durum ve tespitler çıkıyor:

Eko-Finans kulvarı bakımından mutlaka yönetilmesi; iyice çalışılması gereken Belirsizlik-Risk- Bilinmezlik üçlü kıskacı, bir başka gözle bakıldığında, finansal başarı ve yetkinlik sağlama yolunda ortaya çıkan fırsat platformu ile beceri gösterme penceresini bizlere açıyor. Genel birikim ve bakış açısını teknik beceri ve tekniklerle hemhal ederek, gelecekteki piyasa-finans dinamiklerinin üzerindeki Bilinmezlik örtüsünü aralayan uzman yaklaşımlara, günümüzde yoğun ihtiyaç duyuluyor.

Finansta Bilinmezlik faktörü, bu alanda başarı kapısını açan ve/veya kapatan Spekülasyon temelli yaklaşımların adeta giriş kapısı olma rolünü üstleniyor. Doğru kapıyı; doğru finansal anahtarla; doğru zamanda açmak gerekiyor. Finansta kazandıran stratejilerin ana çekirdek ve ortak paydasını bu birleşim oluşturuyor.

Bu kapsamda, Bilinmezlik “paketi” üzerinden, sadece kapsam ve manşet değil ve fakat doğru zamanlama temelinde isabetli tahminler bekleniliyor. Bu tespite güncel bir örnek olarak, 2008 Finansal Krizi’ni isabetli ve doğru zamanlı tahmin ederek ön alan ve “Kriz Kahini” unvanını kazanan değerli dostumuz Prof.Dr. Nouriel Roubini hemen akla geliyor.

Geleceğin belirsizlik ve risklerle örgülü bilinmez konjonktürleri için doğru tahmin (kapsam ve zaman etiketi beraber olmak üzere) oluşturmak, finansal spekülasyon / pozisyon alma tercihi bakımından belirleyici rol oynuyor. Bunun için öncelikle “Bilinmezlik” gerçeğini dikkat ve ehliyet ile analiz etmek, temel ayrıntıları özenle gözden geçirmek gerekiyor.

Kestirmeci bir yaklaşımla; “bilgi/birikim yoksunluğu” olarak ifade edilen Bilinmezlik faktörünü farklı kategorilere ayırarak değerlendirme yaklaşımı doğru görülüyor:

“Bilinen Bilinenler”; bildiğimizden emin ve güncel olarak geçerli olduğuna dair herhangi bir kuşku bulunmayan finansal bilgi ve birikimleri işaret ediyor. Elde bulunan geçmiş ve güncel veri setleri bu grubun ağırlıklı kesimini oluşturuyor.

“Bilinen Bilinmeyenler” ; bilmediğimizi bildiğimiz, bunun farkında olduğumuz finansal bilgi ve manşetleri işaret ediyor. Bilinmezliğini koruyan pek çok faktörün varlığına karşın, en azından bu eksik/açığın farkında olma durumu olarak yeni yol haritaları ve arayış noktalarının önünü açıcı bir durumu ortaya koyuyor. Bu noktada, Hesap.com gibi hem güncel, hem zengin içerikli finansal destek hizmetleri ve üstlendiği işlevler değer kazanıyor.

“Bilinmeyen Bilinenler” ; bildiğiniz veya farkında olduğunuz ancak karşınızdaki finansal problemin çözümü bakımından nasıl ve ne surette kullanacağınızı bilemediğiniz bulgu ve birikimlere işaret ediyor. Bu açığı gidermek, ilgi ve alaka köprüsünü kurmak için gene uzman görüşlere ve ilgili teknik analizlere kulak vermek gerekiyor.

“Bilinmeyen Bilinmeyenler” kategorisi kapsamında; “henüz sorul(a)mamış soruların olmayan cevapları” yer alıyor. Hiçbir bilgiye sahip olmadığımız gibi, o bilgilere niçin ve ne zaman erişmek gerektiğine dair de bir farkındalığımız bulunmuyor. Öyle ki; bu bilgiler önümüze konulsa dahi varlık ve işlevleri bakımından onlara karşı umarsız kalma ihtimali yüksek bulunuyor.

Bilinmezlik faktörünün belirtilen tüm katman ve görünümleri için “Zaman” parametresinin  geçerli ve belirleyici olduğunu; adeta, “çıpalama”  rolünü üstlendiğini not etmek gerekiyor. Örneğin, şu an ve zaman dilimi için bilinmez olan hisse senedi fiyatları, borsanın açılmasından sayılı saniyeler sonrasında, artık bilinir hale dönüşüyor ve artık kayıtlı borsa tarihinin bir parçası olarak, sonsuza kadar bu vasfını (bilinirlik halini) koruyor.

Eko-Finansın da ana dinamiği durumundaki zaman faktörü üzerindeki farklı açılım ve orijinal kimi yaklaşımlar, tam da bu gerçekten kaynaklanıyor; bazı film ve romanlarda ele alınan “zamanda yolculuk” kurgusu ile önceki zamanlara dönen kahramanımız, kayıtlı bilinir olarak elinde bulunan spor müsabakası sonuçları üzerinden garantili kazanç elde edebiliyor!.

Finansın itici gücünü ve varlık enerjisini oluşturduğu bilinen ve asla “Manipülasyon” ile karıştırılmaması gereken “Spekülasyon” beceri ile başarısının temelinde, bilinmezlik meselesi ile nasıl bir ilişki kurulduğu; Bilinmezlik-Belirsizlik-Risk üçlüsünün mekaniğine ne kadar hakim olunduğu yatıyor. Bu süreçte, finansal okur-yazarlık temelinde yükselen bir teknik birikim kadar, ”risk alma iştahı“ gibi bireysel tercih ve yatırımcı profili de rol oynuyor.

Tıpkı hayatın tamamı için geçerli olduğu üzere, finansal bilinmezlik iklim ve şartlarının varlığını peşinen kabul etmek, ancak, bu gerçeğe karşı vaziyet etmek (pozisyon almak) yolunda bilinçli ve kararlı davranmak, bilgi ile donanımını geliştirmek gerekiyor.