Büyük Halka Arzlar Piyasayı Nasıl Değiştirir? Anthropic Örneği
2009 yılında The Review of Financial Studies dergisinde yayımlanan bir araştırma, borsaya büyük bir şirket geldiğinde diğer hisselerin nasıl etkilendiğini inceliyordu.
Araştırmacılar, 22 gelişen ülkede gerçekleşen 254 halka arzı karşılaştırmıştı. Büyük bir şirket halka açıldığında, onunla benzer özelliklere ve fiyat hareketlerine sahip hisseler, halka arzın gerçekleştiği ayda diğer hisselerden daha zayıf performans gösteriyordu. Üstelik halka arz ne kadar büyükse bu etki de o kadar belirginleşiyordu.
İçeridekiler
Büyük Halka Arzlar Piyasayı Nasıl Değiştirir? Anthropic Örneği
2009 yılında The Review of Financial Studies dergisinde yayımlanan bir araştırma, borsaya büyük bir şirket geldiğinde diğer hisselerin nasıl etkilendiğini inceliyordu.
Araştırmacılar, 22 gelişen ülkede gerçekleşen 254 halka arzı karşılaştırmıştı. Büyük bir şirket halka açıldığında, onunla benzer özelliklere ve fiyat hareketlerine sahip hisseler, halka arzın gerçekleştiği ayda diğer hisselerden daha zayıf performans gösteriyordu. Üstelik halka arz ne kadar büyükse bu etki de o kadar belirginleşiyordu.
Bunun nedenini anlamak için yatırım fonlarının nasıl çalıştığını bilmek gerekiyor.
Yeni Bir Şirket Geldiğinde Ne Oluyor?
Bir yatırım fonunun portföyünde Microsoft, NVIDIA ve birkaç büyük teknoloji şirketi bulunduğunu düşünelim. Fon yöneticisi yeni halka açılan bir şirkete de yatırım yapmak istiyor.
Elindeki nakit yeterli değilse mevcut hisselerinden bazılarını satması veya ağırlıklarını azaltması gerekiyor. Aynı kararı çok sayıda yatırımcı verdiğinde, yeni şirketin gördüğü ilgi mevcut şirketlerin hisse fiyatlarına baskı oluşturabiliyor.
Elbette yeni para girişleri bu etkiyi azaltabilir. Nitekim araştırmalarda etkinin uluslararası sermaye hareketlerine daha açık piyasalarda zayıfladığı görülüyor.
Yine de borsaya yeni bir şirketin gelmesi, mevcut şirketlerin yatırımcılardan gördüğü talebi değiştirebiliyor.
Şimdi bu bulguyu 19 Kasım’da halka açılması beklenen Anthropic üzerinden değerlendirelim.
Anthropic Neden Önemli?
Anthropic’in halka arzında yaklaşık 64 milyar dolarlık hisse satışı planlanıyor. Şirketin toplam değerlemesi ise fiyat aralığının üst sınırında 1,4 trilyon dolara yaklaşabilir.
Bu büyüklük, uzun süredir yapay zekâ yatırımlarına odaklanan fonların önüne yeni bir seçenek koyuyor.
Bugüne kadar yapay zekâya yatırım yapmak isteyenler ağırlıklı olarak NVIDIA, Microsoft, Alphabet ve diğer altyapı sağlayıcılarını tercih ediyordu. Anthropic’in halka açılmasıyla yatırımcılar yapay zekâ modellerini geliştiren ve doğrudan müşterilere satan büyük bir şirkete de ortak olabilecek.
Burada sermayenin hangi şirketlerden hangilerine yöneldiği önem kazanıyor
En anlamlı olasılıkları düşündüğümüzde, Anthropic’in halka arzının özellikle yazılım şirketlerinin değerlemelerini etkilemesi mümkün. Bunun arkasında hem sermaye rekabeti hem de Anthropic’in mevcut yazılım şirketlerinin faaliyetlerini dönüştürme potansiyeli bulunuyor.
Endeksler Bu Etkiyi Büyütebilir
Yine bir başka akademik araştırma, endekslere hızla dahil edilen halka arzların diğer halka arzlara göre yaklaşık 5 yüzde puan daha yüksek getiri sağlayabildiğini gösteriyor. Ancak bu farkın önemli bölümü kısa süre içerisinde ortadan kalkıyor.
Çünkü endeksleri takip eden fonların alım yapacağı önceden biliniyor. Bazı yatırımcılar bu talebi erkenden fiyatlıyor, endeks fonları alımlarını tamamladıktan sonra ise talebin önemli bir kaynağı ortadan kalkabiliyor.
Anthropic’in gerekli koşulları sağlaması hâlinde 30 Kasım kapanışında MSCI endekslerine dahil edilmesi mümkün.
Anthropic, OpenAI ve SpaceX gibi şirketlerin ilerleyen yıllarda büyük büyüme endekslerinde önemli ağırlıklara ulaşmaları sürpriz olmayacaktır.
Fakat endeks ağırlığının şirketin toplam değerlemesi kadar borsada işlem görebilen hisse miktarına da bağlı olması önemlidir. Mevcut ortakların satış kısıtlamaları kalktıkça şirketin endekslerdeki ağırlığı zaman içinde artabilir.
Dolayısıyla bu süreç halka arz günüyle sınırlı kalmayabilir.
Piyasa Bize Ne Söyleyecek?
Son haftalarda Nasdaq’ta ya da piyasaların genelinde takip ettiğimiz ayrışma nedeniyle bu halka arzı nerede yatırım yapıyor olursanız olun takip etmelisiniz.
Son aylarda büyük teknoloji şirketleri endeksi aşağı çekerken, piyasanın altında farklı sektörlerin güçlendiğini gördük. Sermayenin eski liderlerden uzaklaşmaya başladığına ilişkin işaretler zaten vardı.
Anthropic halka arzı bu hareketin yapay zekâ şirketleri arasında da yaşanıp yaşanmadığını gözlemleme fırsatı verecek.
Anthropic güçlü işlem görürken mevcut yazılım şirketleri zayıflarsa, bunu tarihsel araştırmaların işaret ettiği sermaye rekabeti açısından değerlendirebiliriz. Aynı dönemde yarı iletkenler ve diğer teknoloji hisseleri de güçlenirse, daha geniş bir yatırım talebinden söz etmek mümkün olur.
Bir de kredi piyasasına bakmak gerekiyor. Yapay zekâ altyapısını finanse eden şirketlerin borçlanma maliyetleri yükselirken, hisse senetlerinde güçlü talep oluşması farklı yatırımcıların aynı sektöre farklı riskler atfettiğini gösterebilir.
Büyük halka arzların tarihi bize fiyatların yalnızca şirketlerin finansal performansıyla hareket etmediğini gösteriyor.
19 Kasım’dan itibaren Anthropic’in performansını, diğer teknoloji hisselerini ve piyasa genişliğini birlikte takip etmek gerekli. Özellikle endeks alımlarının tamamlanmasının ardından ortaya çıkacak tabloyu yıl sonuna kadar göreceğiz.
Yeni bir şirketin piyasanın en büyüklerinden biri hâline gelmesi, mevcut liderlerin yatırımcı gözündeki yerini de değiştirebilir.
Kerem Pirim
Finansal piyasalar, makroekonomi ve kripto piyasası üzerine içerik üreten bir analist ve yazardır.
