Hesabını Kitabını Bilmek

Yaşadığımız ve artık “Körfez Savaşı” olarak adlandırılan sürecin nasıl gelişeceği ve hangi etki dalgalarını doğuracağı konusu zihinleri işgal ediyor. İnsanlık tarihini bitip-tükenmek bilmeyen savaşlar üzerinden okumak mümkün olsa da, “savaş”; piyasalar açısından rutin-dışı bir gelişme olarak etiketleniyor. Her yeni savaş üzerinden, “ortak vicdan ve sorumluluk” gibi insana ait değerler kadar, “güvenli liman” gibi yerleşik piyasa kabulleri, yine ve yeniden mercek altına çekiliyor.

Zorlu savaş ikliminde, tüm finansal varlık ve ekonomiler, sil-baştan test ediliyor; “savaş ortamında altın daima en yüksek getiriyi sağlar! ” gibi öğrenilmiş ezberler tekrar masaya yatırılıyor. İşte tam bu noktada, yüzeysel ve ezberci kabul ve analizlere kapılıp gitmek yerine, arka plan okumaları üzerinden ve derinlikli / gerçekçi değerlendirmelere ihtiyaç duyuluyor.

Bir taraftan, genel-geçer ve yaygın piyasa yorum ve yönelişlerine kulak verirken, aynı anda, sorgulayıcı ve pro-aktif temelli okumalara yer açmak gerekiyor. Savaş; açık denizlerde yaşanan bir kasırgaya benzetilerse, bu zor koşullar altında ustalıklı yol almak ve “tekneyi batırmamak” kadar, her fırtına olayının kendine özgü muhtemel seyrini ve sakin denizlerin bizi nerede beklediğini çözüp, rotayı ona göre çizmek gerekiyor. O halde, gemi kaptanının ehliyet ve yetkinliği; “fırtınayı selametle atlatma” becerisine ilaveten, sakin sulara doğru en sağlam rotayı çiz(ebil)me işinde düğümleniyor. Denizcilik teknik ve bilgisine ek olarak tecrübe ve yetenek temelli bir “denizi okuma” becerisine ihtiyaç duyulduğuna dikkat çekmek gerekiyor. Kısacası, “teknik bilgi” temel donanımının; tecrübe ve sağduyu/öngörü katkısıyla bütünleştirilmesi gerekiyor. Hava rapor ve tahminlerini tüm denizcilerin takip etmesi, fırtınalı sularda ustalıklı seyir sağlamanın “gerek şartı” iken, yetenek ve ustalık gibi donanımlar ile “yeter şart” ilavesine ihtiyaç duyuluyor. Sadece yerleşik ve yaygın piyasa analiz ve okumaları üzerinden hareket etmek; pozisyon almak, finansal yetkinlik sağlama yolunda yeterli desteği sunamıyor. 

Paylaştığımız benzetmelerin denizcilik alanından seçilmesini, belki de savaşın ön plana çıkardığı Hürmüz Boğazı sendromu ve lojistik dinamiklere dayalı “sübjektif” bir tutum olarak kabul etmek gerekiyor. Ancak, bu sübjektif-kişisel tercihin; “objektif” tespit ve gelişmeleri ele alırken başvurulan bir benzetim karakteristiği olduğuna şüphe bulunmuyor.

Piyasalarda yol ve pozisyon alır; piyasa yolculuğuna devam ederken, tüm teknik analiz ve ekonomi bilimi kurallarına (objektif yapı) başvurma adımlarına ilaveten, öğrenme maliyeti daha önce tercihen başkaları tarafından ödenmiş, tecrübe ve içgörülerin (sübjektif taraf) tamamlayıcı desteğine ihtiyaç duyuluyor. Kısa vadeli kazanç/kayıp ve al/sat döngülerine kapılmamak bakımından orta –uzun vadeli ve pro-aktif duruşların ıskalanmaması gerekiyor.

O halde, finansal okur-yazarlık kulvarında donanım kazanmak, finansal cehaletin karanlık sularına ve dibe çeken girdabına kapılmamak gerekiyor. Bilindiği üzere, her alanda cehalet;  “mevcut durumu doğru okuyamama/analiz edememe sığlığı üzerinden muhtemel alternatif ile opsiyonları kavramada yetersizlik” olarak tarif ediliyor. Hal böyle olunca, finansal cehalet aşılmadan ve bu alanda donanım kazanılmadan alternatif açılımların ayırdına varmak; hesabını, kitabını bilmek mümkün olmuyor. Alternatif ve opsiyonlar üzerinden farkındalık sağlanmadan, karşılaştırmalı okumaları ve geleceğe yönelik tahminleri gerçekleştirme imkanı bulunmuyor.     

Eko-politik bilgisi ve finansal okur-yazarlık ehliyeti başlıkları altında ifade edilen somut birikim ve kazanılmış yetkinliklere ek olarak, uzun soluklu perspektifleri de işin içine katan bir öznel duruşun zenginleştirici etkisine her zaman ihtiyaç bulunuyor. Ekonomi - finans birikiminin sağladığı temel ve somut bilgilere dayanan, ancak, kişisel dokunuş ve içgörü ile zenginleşen bir yaklaşım en geçerli rotaya işaret ediyor. Barış ve savaş koşullarında geçerli olmak üzere Hesabını; kitabını bilmenin yolu buradan geçiyor.