Fintek Dinamiklerine Bakış

Bilindiği üzere, “Fintek”; Finans ve Teknoloji kulvarlarının ortak bir platformda buluşmasını ifade eden bütünleştirilmiş (kompoze) bir kavram olarak hızlı gelişimini sürdürüyor. Henüz Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde yeri ve Türkçe anlamı yer almasa da, gramer kurallarına uygun olarak Fintek sözcüğü, “Fintech” orijinal yazımı yerine daha fazla tercih ediliyor.

Dijitalleşme hareket ve kabiliyetinin artmasına bağlı olarak Fintek olgusu, elli yılı aşkın bir süredir modern yaşamın vazgeçilmez bir parçası kimliği ile ekonomilere yüksek katma değer sağlıyor. Her tür ve kategorideki finansal işlem ile oluşumları; daha hızlı, verimli, güvenli ve sistematik şekilde otomatik/güvenli/ekonomik olarak sağlama amacı çerçevesinde yapılandırılmış bir teknolojik platform olarak karşımızda duruyor.

Fintek yaklaşım ve uygulamaları çerçevesinde, “Dijital Okur-Yazarlık” ile “Finansal Okur-Yazarlık” birikimleri buluşturuluyor ve ortak “Finansal Sinerji” (birliktelikten doğan güç) oluşturma kazancı elde ediliyor.

Fintek yaklaşım ve uygulamaları, hizmeti sunan ve hizmeti alan kesimler için Kazan-Kazan denkliğini sağlayarak, bir anlamda, “teknolojiye demokratik erişim sunan” bir fırsat eşitliğini, herkes için erişilir hale getiriyor. İşletme-Yönetim alanında yaygınlıkla kullanılan “Tüketici Dostu” yaklaşımının en somut ve yaygın örneklerini ortaya koyuyor.     

Araştırma-laboratuvar çalışması sonucu elde edilen bilimsel bulguların; Teknoloji (Yarayışlı Bilgi) formuna dönüştürülmesi süreçleri, her alanda gelişme ve ilerlemenin itici gücünü oluşturuyor. Fintek, gelişmiş bir eko-sistem olarak,  bu gerçeğin en yaygın ve yarayışlı temsilcileri arasında ön plana çıkıyor. Bu platform bakımından temel teşkil eden gelişmiş teknolojileri; Yapay Zeka (AI), Bulut Bileşim, Blok Zinciri ve Big Data (Büyük Veri) ifade etmek gerekiyor.

Fintek imkan ve kabiliyetlerinin üzerinde yükseldiği bu dinamiklerin tamamının; teknolojik gelişmeler ekseninde en güncel ve en gelişmiş olanı temsil ettiği görülüyor. Bu yönüyle, sadece an itibarıyla herkes ve her kesime dokunan bir modern yaşam gerçeği olmanın ötesinde, yarınlarımızı ve eko-politik geleceği şekillendirme yetenek ile gücünü sunuyor.

Küresel ölçekte Fintek yatırımları, üç yıllık bir gerileme sürecini takiben, geçtiğimiz yıl itibarıyla 120 milyar Dolar hacmine ulaşmış bulunuyor. Amerika Birleşik Devletleri söz konusu yatırımlardan %50 pay alarak, en yüksek miktarda fintek yatırımına ev sahipliği yapıyor.

Ödemeler, Sigortacılık; Siber Güvenlik, Dijital Varlıklar, Varlık Yönetimi kulvarları arasında dağılan yatırımların, önümüzdeki dönem artış kazanmayı sürdüreceği öngörülüyor.

Ülkemizde sekiz yüzü aşkını aktif olmak üzere bini aşkın sayıda Fintek şirketi faaliyet gösteriyor. Sektör şirketlerinin üçte birinin Ödemeler alanında yoğunlaştığı görülüyor. Diğer kurumların, Bankacılık Teknolojileri, Blok Zincir/Kripto ve Kurumsal Finans alanlarında dengeli dağılan bir odaklaşma ile katma değer sağladıkları anlaşılıyor. Geçtiğimiz sene sektörün çektiği yatırım miktarı ikiyüz milyon Doları aşmış bulunuyor.

Ülkemizdeki Fintek sektörünün genç ve dinamik yapısına; sağladığı hızlı gelişime ve yenilikçi teknolojilere açık/iştahlı iklimine bakıldığında, potansiyel büyüme öngörülerinin iyimser tarafı ağır basıyor. Finansal hizmetleri sunan şirketler kadar, teknolojinin sağladığı yenilikleri takip ve talep eden kullanıcı/müşteri kesiminin varlığı önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor. Türkiye’nin, Fintek alanında, teknik altyapı ile pazarlama faktörlerini ustalıkla birleştiren; genç, dinamik ve yenilikçi potansiyeli temsil ettiğine inanmak gerekiyor.

Tüm gelişmiş ve hayranlık uyandırıcı yapısına karşın, Fintek yapı ve yaklaşımları bakımından dikkat ve ihtiyatla izlenmesi gereken riskler de bulunuyor. Nitekim, başta, ana yapı taşları arasında yer alan Yapay Zeka (AI) olmak üzere, yaşanan kimi güncel gelişmeler, bu açıdan mercek altına alınıyor.

Mesela, Yapay Zeka (AI) dünyasının önde gelen ismi Anthropic firmasının geliştirdiği “Mythos” paketi ile, bu alanda daha önce tartışıl(a)mamış “yakası açılmadık sorular” karşımıza çıkıyor. Müthiş bir hızla ve adeta “kapalı devre” gelişen; uzmanların dahi tam olarak kavramada yetersiz ve düzenleyici tedbirlerin eksik kaldığı bir kulvarda yol alındığı gerçeği önümüzde duruyor.

Sadece Siber-Güvenlik problemi olarak sınırlanamayan ve fakat tüm insanlığın geleceğini ilgilendiren bir “varlık sorunu” haline (hemen) dönüşebilecek bir teknolojik dönüşüm eşiğine ulaşılmış bulunuyor. Yapay Zeka’nın “kontrolü ele geçirme” risk ve ihtimalleri, artık varsayım olmaktan çıkıyor ve tüm ağırlığı ile gündeme geliyor.

Bu ve benzeri sorunların üstesinden gelme reçetelerinin, gene Fintek yaklaşım ve birikimlerinin bünyesinden çıkacağına güvenmek ve fakat “İhtiyatlı İyimserlik” çerçevesinde ilerlemek gerekiyor.