Çeyrek altın ne kadar?

Altın bozdururken en kârlı çıkacağın zaman dilimi hafta içi 10:00 ile 16:30 arasıdır. Bu saatler Türkiye'deki bankaların ve Kapalıçarşı'nın aktif olarak işlem yaptığı, piyasadaki likiditenin en yüksek olduğu zamanlardır.

Akşam saatlerinde veya hafta sonu piyasalar kapalıyken, döviz ve altın kurlarında ani bir sıçrama riskine karşı kuyumcular "makas aralığını" açarlar. Yani altını senden daha ucuza alırlar. Zararını minimumda tutmak için piyasaların açık olduğu saatleri yakalamaya çalışmalısın.

Bankada aldığın çeyrek altın dijital bir veridir; yani eline fiziksel bir metal geçmez. Bu yüzden bankadaki fiyat, altının ham ons fiyatına daha yakındır. Ancak kuyumcudan çeyrek altın aldığında, işin içine darphane baskı maliyeti, sigortalı lojistik, dükkan kirası ve kuyumcu kârı girer.

Ayrıca altın piyasasında fiziksel altına erişim bazen kısıtlı olabilir; bu da fiziki prim denilen ek bir maliyet yaratarak kuyumcu fiyatını banka ekranındaki rakamın %2 - %4 kadar üzerine taşıyabilir.

Piyasada "bebek altını" terimi iki farklı ürün için kullanılır ve bu ayrım bütçen için çok kritiktir. Birincisi, bildiğimiz standart çeyrek altındır; sadece bebeklere takıldığı için bu isimle anılır. İkincisi ise, çeyrek altına benzeyen ancak daha düşük gramajlı (0,25 gram veya 0,50 gram gibi) olan gram altınlardır.

Günümüzde yüksek altın fiyatları nedeniyle çeyrek altın almakta zorlananlar bu düşük gramajlı hediyeliklere yönelmektedir. Eğer gerçek bir çeyrek altın alıyorsan 1,75 gram gelmelidir; daha hafifse çeyrek değil, sadece çeyrek görünümlü bir gram altındır.

Profesyonel bir kontrolün yerini tutmasa da şu 3 yöntemle şüphelerini giderebilirsin:

• Mıknatıs testi: Altın manyetik bir metal değildir. Eğer elindeki çeyrek altın mıknatısa yapışıyorsa, içinde demir veya çelik gibi değersiz metaller var demektir.

• Ses deneyi: Çeyrek altını sert ve cam bir yüzeye (sehpa gibi) yavaşça bıraktığında tiz, net ve uzun süren bir çınlama sesi gelmelidir. Sahte veya düşük ayarlı altınlar daha tok ve kısa bir tok sesi çıkarır.

• Kenar tırtıkları: Orijinal çeyrek altının kenarındaki tırtıklar keskin, nizami ve pürüzsüzdür. Sahte baskılarda bu tırtıklar genellikle silik, yamuk veya el yordamıyla yapılmış gibi durur.

Çeyrek altın standart olarak 22 ayar üretilir. Bunun temel sebebi dayanıklılıktır. 24 ayar altın (saf altın) çok yumuşak bir yapıya sahiptir ve tırnakla bile kolayca çizilebilir veya bükülebilir.

Çeyrek altın gibi elden ele çok dolaşan, düğünlerde yakaya takılan ve sürekli fiziksel temas gören bir birimin formunu koruyabilmesi için içine az miktarda (%8,4) gümüş veya bakır karıştırılarak sertleştirilmesi gerekir. Bu alaşım sayesinde çeyrek altın, yıllarca saklansa bile üzerindeki baskı detaylarını ve formunu kaybetmez.

Eğer amacın sadece birikim yapmaksa ve altını takı olarak kullanmayacaksan, kesinlikle kulpsuz (deliksiz) çeyrek altın almak daha mantıklıdır. Kulplu altın aldığında, aslında altın olmayan bir parça için (kulp işçiliği dahil) küçük de olsa bir ek ücret ödersin. Bozdurma anında ise bu kulp kerpetenle kesilip atılır.

Çeyrek altınlar darphaneden kulpsuz çıkar; piyasada gördüğün kulplar sonradan eklenir ve altın değildir. Süslemeli ve farklı renklerdeki kulplar (sarı, rose veya beyaz altın görünümlü metal) estetik olarak fark yaratsa da altının kendi değerini artırmaz. 

Ancak bazı kuyumcular, özel tasarım veya "bebek figürlü" kulp aparatları için ekstra bir işçilik ücreti talep edebilir. Unutmamalısın ki bu aparatlar sadece hediyelik bir ambalaj değerindedir; altınını bozdururken bu kulplar ağırlıktan düşülür.

Yeni ve eski tarihli çeyrek altın arasındaki işçilik farkı genellikle 100 TL ile 250 TL bandına kadar çıkabiliyor. Her iki altının içindeki has altın miktarı (1,60 gram) aynı olsa da, kuyumcular yeni baskı ürünleri temin ederken ödedikleri ekstra darphane primini satış fiyatına yansıtıyor. Satarken ise tarih farkı gözetilmediği için, sadece biriktirme odaklıysan eski tarihli olanı tercih ederek bu farkı cebinde tutman çok daha mantıklı olur.

Çeyrek altın grafiği, fiyatın belirli bir zaman dilimindeki yolculuğunu gösteren bir haritadır. Sitemizdeki 10 günlük grafiklere baktığında, kısa vadedeki dalgalanmaları ve fiyatın hangi seviyelerde tutunduğunu görebilirsin.

• Yeşil ve kırmızı renkler: Fiyatın bir önceki güne göre yükseldiğini (yeşil) veya düştüğünü (kırmızı) gösterir.

• Zirve ve dip noktaları: Son 10 günün en yüksek ve en düşük fiyatlarını takip ederek, şu anki fiyatın pahalı mı yoksa bir alım fırsatı mı olduğunu saptayabilirsin.

• Trend yönü: Eğer grafik çizgisi genel olarak yukarı doğru meyilliyse piyasada bir yükseliş beklentisi, aşağı doğruysa bir gevşeme olduğunu anlayabilirsin.

Evet, urup altın aslında çeyrek altının halk arasındaki ve kuyumculuk lügatindeki diğer adıdır. Osmanlıca bir terim olan urup, kelime anlamı olarak dörtte bir yani çeyrek demektir. Eğer bir kuyumcuda veya özellikle Güneydoğu Anadolu'daki bir sarrafta urup tabirini duyarsan, bahsedilen ürünün 1,75 gram ağırlığındaki 22 ayar çeyrek altın olduğunu bilmelisin. Teknik özellikleri, has altın içeriği ve piyasa değeri bakımından çeyrek altın ile arasında hiçbir fark yoktur; sadece bölgesel bir isimlendirme farkıdır.