Altın çeşitleri nelerdir?

Kuyumcu vitrinine baktığında ya da birikim yapmaya karar verdiğinde karşına çıkan o onlarca farklı isim kafanı karıştırmasın. "Altın altındır" deyip geçmek, bozdururken ya da alırken hayal kırıklığına uğramana neden olabilir. Çünkü her altın türünün ağırlığı, saflığı (ayarı) ve kullanım amacı farklıdır.

Bu rehberde; "En küçük altın hangisi?", "10 çeyrek altına ne denir?" gibi tüm sorulara cevap veriyoruz. En küçüğünden en büyüğüne, isimlerinden gramajlarına kadar piyasadaki tüm altın çeşitlerini tek listede topladık.

Piyasada dolaşan altınlar temel olarak ikiye ayrılır: Yatırımlık (sikke - meskük) ve takı (ziynet). Ancak halk arasında bu ayrım genellikle gramajlarına göre yapılır. Gram altından başlayıp "kelle altın" denilen devasa boyutlara kadar giden bu hiyerarşide, her birinin kendine has bir adı ve piyasa değeri vardır.

Altın dünyasında hiyerarşi ağırlıkla başlar. İster yatırım ister düğün hazırlığı yap, aşağıdaki tablo piyasadaki tüm altın çeşitlerini bir bakışta anlamanı sağlayacak.

• "Türkiye'de Cumhuriyet altınlarının tek yasal üreticisi Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü'dür. Bunun dışındaki üretimler TCK 197 ve 198'e göre suçtur.

• Ata altınların çapı her zaman Ziynet altınlardan daha küçüktür ama daha kalındır. (Örn: Tam Ziynet 30mm iken, Ata Birlik 22mm'dir).

Gram altın

Yatırımın giriş kapısıdır. Eskiden en küçük altın çeyrek olarak bilinirdi ama fiyatlar artınca gram altın tahtı ele geçirdi.

• Çeşitleri: Piyasada genellikle 0.50 gram (en küçüğü budur) ve 1 gram olarak bulunur.

• Ayarı: Genellikle 24 ayar (has altın) ya da 22 ayar olarak üretilir.

• Not: "Çeyreğin küçüğü" diye bir şey arıyorsan, o aslında gram altındır.

Gram altın fiyatlarını Hesap üzerinden takip edebilirsin.

Çeyrek altın

Düğünlerin ve küçük birikimlerin vazgeçilmezidir.

• Ağırlık: Kulpsuz hali tam olarak 1,804 gramdır.

• Ayarı: 22 ayardır.

• Boyut: 18 mm çapındadır.

Çeyrek altın fiyatlarını Hesap üzerinden takip edebilirsin.

Yarım altın

Yarım altın çeyrek altın farkı sadece ağırlıktır; saflıkları aynıdır. 

• Ağırlık: Ziynet olarak 3,508 , sikke olarak 3,608 gramdır.

• Mantık: 2 adet çeyrek altına eşittir. "Yarım altının büyüğü nedir?" diyorsan, cevap tam altındır.

Yarım altın fiyatlarını Hesap üzerinden anlık takip edebilirsin.

Tam altın

En çok kafa karıştıran yer burası. Piyasa diliyle tam altın, genellikle ziynet grubundaki altını ifade eder.

• Ağırlık: 7,016 gramdır.

• Dikkat: Genellikle Cumhuriyet altını (Ata Lira) ile karıştırılır ama ağırlıkları farklıdır (Cumhuriyet 7,216 gramdır).

• Diğer adı: Halk arasında teklik altın olarak da bilinir.

Gremse altın

Kuyumcularda sıkça duyduğun gremse, aslında bir "set" gibidir.

• Karşılığı: Tam olarak 10 adet çeyrek altına veya 2,5 adet tam altına eşittir.

• Ağırlığı: 18,040 gramdır (22 ayar).

• Gremse altın ve tam altın farkı: Gremse, tam altının tam 2,5 katı büyüklüğündedir.

Beşli altın (Ata beşli)

"En büyük altının adı nedir?" sorusunun cevabı halk arasında beşli altın veya ata beşli olarak geçer.

• Karşılığı: 20 adet çeyrek altına veya 5 adet tam altına eşittir.

• Ağırlığı: Yaklaşık 36,080 gramdır.

• Halk arasındaki adı: Boyutu nedeniyle bu altına kelle altın da denir. Genellikle aşiret düğünlerinde veya çok büyük birikimlerde tercih edilir.

Cumhuriyet altını (Ata altın)

Halk arasında Ata altın olarak bilinen Sikke (Meskük) grubu, ziynet grubuna göre her zaman daha ağırdır.

• Ağırlık (Birlik): 7,216 gramdır. (Yani 7,016 gramlık ziynet tam altından daha ağırdır).

• Farkı: Sikke olan (Ata Lira) daha kalın ve küçük çaplıdır; kenarları tırtıklıdır. Ziynet olan ise daha geniş çaplı, ince ve süslüdür. Yatırım için genellikle Ata lira (sikke) tercih edilir.

Reşat ve Hamit altın

Bunlar Osmanlı döneminden kalan (veya o dönemin kalıplarıyla yeniden basılan) tarihi altınlardır.

• Reşat altın: Sultan V. Mehmed Reşad adına basılmıştır. Reşat altın tam altın farkı, Reşat'ın 7,20 - 7,21 gram olması ve üzerinde Osmanlı tuğrası bulunmasıdır.

• Hamit altın: II. Abdülhamid adına basılmıştır. Reşat ile aynı değerdedir ancak üzerindeki süslemeler farklıdır.

• Gazi altın: Aslında bu da Cumhuriyet altınıdır ancak halk arasında Atatürk’ün anısına bu isimle de anılır.

Reşat altın ile cumhuriyet altını arasındaki fark

Tam altın mı Cumhuriyet altını mı? Diye merak ediyorsan yanıtlayalım. Eğer yatırım yapıyorsan Cumhuriyet (Ata) Altını her zaman bir adım öndedir çünkü içindeki "has altın" miktarı daha fazladır.

Altın çeşitleri arasındaki o küçük gramaj farkları, altın fiyatları yükseldiğinde ciddi rakamlara tekabül eder. Bu yüzden hangi altını alacağına karar vermeden önce canlı verileri kontrol etmen şart.

Hesap üzerinden güncel altın fiyatları sayfasını ziyaret ederek; gramdan gremseye, Reşat’tan Ata altına kadar tüm türlerin anlık TL karşılığını görebilirsin. Üstelik gelişmiş hesaplama araçlarımızla elindeki 10 çeyreğin kaç gram has altına denk geldiğini saniyeler içinde bulabilirsin.

4 çeyrek altına ne denir?

Halk arasında buna tam altın veya teklik altın denir. Ancak yatırım yapacaksan, ağırlığı 7,216 gram olan Cumhuriyet (Ata) Altını ile karıştırmamaya dikkat etmelisin.

Tam altın ile yarım altın nasıl anlaşılır?

En belirgin fark boyut ve ağırlıktır. Yarım altın yaklaşık bir kuruş büyüklüğündeyken, tam altın çok daha geniştir. Eğer elinde tartı yoksa; tam altının çapı 30 mm, yarım altının ise 22 mm’dir. Ayrıca tam altının üzerindeki Atatürk portresi ve süslemeler daha belirgindir.

Reşat altın mı cumhuriyet mi?

Eğer amacın sadece yatırım ise Cumhuriyet (Ata) Altını tercih etmelisin. Çünkü Reşat altın, piyasada daha az bulunduğu için kuyumcular tarafından "antika" veya "nadir" kategorisinde değerlendirilip üzerine ekstra işçilik maliyeti eklenebilir. Bozdururken bu farkı geri alamayabilirsin. Cumhuriyet altını ise her yerde standart değeriyle işlem görür.

10 çeyrek altına ne denir?

Buna piyasada gremse altın denir. Bir diğer adı ise iki buçukluktur (Cumhuriyet altınının 2,5 katı olduğu için).

Kaynakçalar:

https://www.darphane.gov.tr/cumhuriyet-altini-uretimi

https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2021/03/KIYMETLI-MADEN-STANDARTLARI-VE-RAFINERILERI-HAKKINDA-TEBLIG.pdf