Akdi faiz nedir, nasıl hesaplanır?

Kredi kartında ekstre dönem borcunun tamamını son ödeme gününe kadar kapatmazsan, ödenmeyen kısım için her gün işleyen bir faiz devreye girer: buna akdi faiz denir. Azami akdi faiz oranını TCMB tavan olarak belirler, bankan kendi oranını ve güncel değerleri ekstrede ve sitesinde açıklar.

Tanım ve kapsam

Akdi faiz, dönem borcundan asgari ödemeyi yaptıktan sonra kalan tutara işleyen “sözleşmesel” faizin adıdır. Alışveriş harcamalarında da, nakit avans işlemlerinde de uygulanır; fark şu: nakit avanslar genelde daha maliyetlidir ve faiz işleyişi daha erken başlar. Taksitli avans ve taksitli alışverişlerde, planını gününde ödediğin sürece ek bir akdi faiz doğmaz; ancak dönem sonu devreden bakiye bırakıyorsan kalan tutara yine akdi faiz işler.

• Dönem borcu: Ekstrede o ay için oluşan toplam borç.

• Asgari ödeme: Ödemen gereken alt sınır. Sadece bunu ödersen kalan kısım için akdi faiz işler.

Kalan borç: Dönem borcu eksi yaptığın ödeme. Akdi faiz bu tutar üzerinden günlük işler.

Zamanlamayı bir çizgi gibi düşün: Hesap kesim tarihinde dönem borcun oluşur. Son ödeme tarihine kadar faiz işlemez. O günün sonuna kadar tamamını ödemezsen, ödemediğin tutar ertesi günden itibaren bir sonraki hesap kesimine kadar günlük akdi faize konu olur.

• Asgari ödeme yapıldıysa: Asgari üzerinde kalan kısma akdi faiz işler.

• Hiç ödeme yapılmadıysa: Asgari tutara kadar olan gecikmiş kısım için gecikme faizi, asgari üzerindeki bölüm için akdi faiz uygulanır; ikisi aynı anda farklı kısımlara işler.

• Taksitli işlemler: Taksitini zamanında ödüyorsan akdi faiz doğmaz. Ancak dönem sonunda devreden bakiye bırakırsan devreden kısım akdi faize tabi olur.

Terimler: dönem faizi / işlemiş faiz / devre faizi ifadeleri ekstrende akdi faizin yansıma biçimleri olarak görülebilir. Ayrıca bankalar, faiz tutarına BSMV ve kimi işlemlerde KKDF vergilerini ekler; bu vergiler toplam maliyeti artırır. Özetle, son ödeme gününde tam kapatma yapamıyorsan, kalan borç için akdi faiz her gün işlemeye başlar ve bir sonraki ekstrede satır satır görürsün.

Kart seçerken maliyeti karşılaştır: Bankaların kredi kartlarını faiz, nakit avans maliyeti, yıllık aidat ve kampanyalara göre hesap.com üzerinde karşılaştırabilir, sana en uygun karta online başvuruyu başlatabilirsin → https://hesap.com/kredi-karti

Akdi faiz, bir “tavan - taban” mantığıyla çalışır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) kredi kartları için azami (en yüksek) akdi faiz oranını ilan eder. Bankan, bu tavanı aşmadan kendi oranını açıklar ve ekstrede gösterir. Böylece her bankada oran küçük farklar gösterebilir; ama hiçbiri TCMB’nin yayımladığı sınırı geçemez.

Uyarı: Oranlar dönemsel olarak güncellenir. İşlem yapmadan önce son ekstrene ve bankanın “kredi kartı faiz oranları” sayfasına bak.

Akdi faiz oranları günlük mü, aylık mı işler? 

Akdi faiz günlük işler. Yani bankan, kalan borcun için her gün küçük bir faiz hesaplar; bu tutarı ekstrende genellikle aylık eşleniği olarak görürsün (örneğin “aylık akdi faiz oranı %4,25” gibi).

Kredi kartlarında akdi faiz aşağıdaki formül üzerinden hesaplanır: 

Akdi faiz = kalan borç × (aylık oran / 30) × gün sayısı

Aşağıdaki örneklerde oranlar ve vergiler örnek amaçlıdır; bankana göre değişebilir.

Örnek 1: Alışveriş borcu

Dönem sonunda 20.000 TL borcun kaldı, aylık akdi faiz örnek olarak %4,25. Borcu 30 gün devrettin.

• Faiz: 20.000 × 0,0425 = 850 TL

• BSMV (faiz üzerinden, genelde %5): 42,50 TL

• Toplam yansıyan: 892,50 TL

• Not: Alışverişten doğan akdi faizde çoğu bankada KKDF uygulanmaz, faiz satırında genellikle sadece BSMV görürsün.

Örnek 2: Asgari ödeme sonrası

Dönem borcu 15.000 TL. Asgari oran %40 ise 6.000 TL ödedin, 9.000 TL devretti. Aylık oran yine %4,25, 20 gün geçti.

• Günlük oran ≈ 0,0425 / 30 = 0,001416…

• Faiz: 9.000 × 0,001416… × 20 ≈ 255,00 TL

• BSMV (%5): 12,75 TL

• Toplam yansıyan = 267,75 TL

Örnek 3: Nakit avans

5.000 TL nakit avans çektin. Nakit avansın aylık faizi genelde alışverişten daha yüksektir (örnek: %5,00) ve çektiğin günden itibaren işlemeye başlar. 20 gün sonra kapattın.

• Faiz: 5.000 × (0,05 / 30) × 20 ≈ 166,67 TL

• BSMV (%5): 8,33 TL, ayrıca nakit avans faizinde KKDF de uygulanır (genelde %15): 25,00 TL

• Toplam faiz+vergi ≈ 200,00 TL

• Ek olarak, birçok bankada nakit avans işlem ücreti de yansır; ekstrede ayrı satırda görürsün.

Makbuz/ekstreyi okurken “Faiz”, “BSMV”, varsa “KKDF” satırlarını ve “devreden borç” kalemini kontrol et. Bir sonraki döneme taşıdığın bakiye ne kadar küçükse, yeni akdi faiz o kadar düşük olur.

• Nakit avans: ATM’den ya da uygulamadan çektiğin nakit, çekim anından itibaren faize girer. Faiz oranı genelde daha yüksektir, BSMV ve KKDF faize eklenir, çoğu bankada ayrıca işlem ücreti bulunur. Ertesi gün dahi kapatsan, geçen gün sayısı kadar faiz işler.

• Taksitli avans: Bankaya göre iki yöntem görebilirsin: “peşin faiz” (faizi baştan tahsil eder) veya “aylık faizli” plan. Toplam maliyet nakit avansa kıyasla daha öngörülebilirdir. Erken kapama yaparsan kalan faizde indirim/iadeyi bankanın uygulamasına göre alırsın; koşulları başvuru ekranında kontrol et.

• Taksitli alışveriş: Satın alma anında belirlenen taksit faizi veya kampanya koşulu geçerlidir. Taksitlerini gününde ödediğin sürece ayrıca akdi faiz doğmaz. Ancak ekstrede devreden bakiye bırakırsan, devreden kısma akdi faiz işler.

Ekstre kesimini maaş gününe yaklaştır

Bankandan “hesap kesim tarihi değişikliği” isteyerek son ödeme gününü nakit girişinle hizalayabilirsin. Böylece devreden bakiye riski azalır.

Asgari + ara ödeme

Sadece asgari ödemek yerine, dönem ortasında ara ödeme yap. Ara ödeme yaptığın gün itibarıyla akdi faiz daha düşük kalan tutar üzerinden işlemeye devam eder; toplam faiz azalır.

Otomatik ödeme ve hatırlatıcı

Mobil bankacılıktan otomatik ödeme talimatı ver ve takvimine ekstre–son ödeme hatırlatıcıları kur. Gecikme faizi tetiklenmeden akdi faiz maliyetini sınırlarsın.

Harcama planı ve limit kontrolü

Büyük harcamaları aylara böl, tek dönemde yığılmayı önle. Uygulamada “bütçe/limit” uyarılarını aç; devreden bakiye oluşmadan frene basmak daha kolaydır.

Nakit avans yerine ihtiyaç kredisi

Peşin nakde ihtiyacın varsa, nakit avans yerine vade ve maliyeti şeffaf ihtiyaç kredisi seçeneklerine bak. Çoğu durumda toplam maliyet daha düşük olabilir ve sürpriz faiz/ücretlerle karşılaşmazsın.

• “Asgariyi ödedim, faiz işlemez” sanısı: Asgariyi ödediğinde yalnızca gecikme faizi doğmaz; asgari üstünde kalan borç için akdi faiz her gün işlemeye devam eder.

• Son gün akşam ödeme: EFT/FAST limitleri, bankanın tahsilat saati ve provizyon gecikmesi nedeniyle ödeme ertesi güne düşebilir; bir gün bile gecikme ekstra faiz demektir. Güvenli tarafta kalmak için son ödeme gününden 1 - 2 gün önce öde.

• “Sadece nakit avans faizli” yanılgısı: Alışveriş borcunun da tamamı kapanmazsa kalan kısma akdi faiz işler. Nakit avansta oran ve masraf genelde daha yüksektir, ama ikisi de faizlendirilebilir.

Vergileri unutmak: Ekstrede BSMV ve bazı işlemlerde KKDF satırları faiz tutarına eklenir; gerçek maliyeti hesaplarken bu kalemleri dahil et.

Akdi faiz oranı nedir, 2025’te kaç?

TCMB bir azami oran açıklar, bankan bu tavanı aşmadan kendi oranını uygular. Oranlar değişkendir; son ekstreni ve bankanın oran sayfasını kontrol et.

Asgari ödeme sonrası faiz nasıl hesaplanır?

Dönem borcundan asgariyi düş; kalan × (aylık akdi oran/30) × gün sayısı + vergiler.

Akdi faiz sadece ödenmeyen kısma mı uygulanır?

Evet, asgari üzerindeki ödenmemiş kısma uygulanır.

Kartı kapatırsam akdi faiz durur mu?

Kart kapatılsa bile borç kapanana kadar faiz işlemeye devam eder.

Ekstre kesim tarihini değiştirirsem faizim azalır mı?

Kesim tarihini maaş gününe yaklaştırmak gecikme riskini azaltır; faiz, yine kalan borç ve gün sayısına göre hesaplanır.

Dönem faizi ve işlemiş faiz ne demek?

Ekstrendeki bu satırlar, o dönem biriken akdi faizin ve vergilerin isimlendirilmiş halidir.